چگونه انتقاد کنیم؟

چگونه انتقاد کنیم؟

چگونه انتقاد کنیم؟

افراد ممکن است در طول زندگی خود بابت رفتارهایی که انجام می‌دهند مورد ارزیابی و قضاوت قرار بگیرند یا به نوعی به آن‌ها انتقاد شود. اما از آن جایی که  اکثر اوقات ما فقط در حرف می‌گوییم که انتقاد باید سازنده باشد ولی در عمل وقتی که می‌خواهیم انتقاد کنیم اصلاً از این حرف‌ها نیست و با لبه تیز شمشیر شروع می‌کنیم به تخریب کردن طرف مقابل و بعد به او می‌گوییم ببخشید رک حرفمان را زدیم. از همین رو انتقاد باعث می‌شود که بسیاری از رابطه‌ها خراب بشوند.

اما اگر کمی منصف باشیم می‌فهمیم نه تنها انتقاد ما سازنده نبوده بلکه باعث ناراحتی طرف مقابل نیز شدهدر این مقاله می‌خواهیم بدانیم که چگونه می‌توانیم از دیگران انتقاد کنیم بدون این که آن‌ها ناراحت شوند. در ابتدای امر بهتر است که بدانیم اصلاً انتقاد چیست؟

 

انتقاد چیست؟

از نظر لغوی یعنی جدا کردن خوب از بد و یا خالص کردن است.

پس ما هم با انتقاد کردن قرار است نشان دهیم که رفتار طرف مقابل مورد قبول ما بوده است یا نه؟ ولی معیارهای انسان‌ها با یکدیگر فرق دارد و به خاطر همین است که در بعضی مسائل  رفتار یک نفر از دید ما خوب است و از دید نفر دیگر بد.

چگونه انتقاد کنیم؟

اگر قرار است که از دیگران انتقاد کنید باید چند اصل را که خیلی خیلی مهم می‌باشد را رعایت کنید این اصل‌ها باعث می‌شوند که هم طرف مقابل از شما ناراحت نشود و هم شما صدای خود را به گوش او برسانید. دقت کنید که اگر انتقاد شما واقعا بجا و سازنده باشد باعث رشد طرف مقابل می‌شود. اما به هرحال یک سری اصول و قواعد دارد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

حسن جویی:

اگر خواستید از کسی تحت هر شرایطی انتقاد کنید یک راست سر موضوع اصلی نروید و کمی دست نگه دارید‌، شاید شما موضوع را درست متوجه نشده‌اید.

اما به هر حال لازم است از کسی انتقاد کنید اول نقاط قوت او را بگویید و از او تعریف کنید. جالب است بدانید که انسان‌ها در هر سن و سالی عاشق تعریف و تمجید کردن هستند. این تعریف می‌توانید از خصوصیت ظاهری یا رفتاری فرد باشد و یا مهارتش در حرفه‌اش. بعد از آن که تحسین کردید می‌توانید انتقاد خود را انجام دهید.

فایده این کار این است که سبب می‌شود انتقاد شونده بداند که شما فقط جنبه‌های منفی او را ندیده‌اید و نکات مثبت را نیز در نظر گرفته‌اید. فایده دیگر این روش این است که با روی باز انتقاد شما را می‌پذیرد و قبول می‌کند.

سعی کنید انتقاد خود را به نرمی انجام دهید. می‌توانید بگویید دوست دارم وقتی در کنار هم هستیم اینطوری صحبت کنیم (یا این گونه باهم رفتار کنیم).

غیر مستقیم بگویید:

بعضی اوقات به جای این‌که بخواهید یک موضوع را مستقیم بگویید و شخص را مورد انتقاد قرار دهید می‌توانید به صورت غیر مستقیم از او انتقاد کنید. در اینجا لازم است که یک فرمول طلایی را به شما معرفی کنم:

امّا  را به   و   تبدیل کنید

تصور کنید فرزند شما کارنامه‌اش را گرفته است و همه درس‌هایش نمره‌اش خوب است ولی در درس ریاضی به مشکل خورده است و نتوانسته نمره بالایی بگیرد. اکثر والدین می‌گویند: «ممنونیم بابت نمراتی که کسب کردی، به تو افتخار می‌کنیم اما بیشتر روی درس ریاضی کار کنی نمره بالاتری می‌گیری»

فرزندشما در ابتدای کار خوشحال از تعریفی که شنیده است، می‌شود سپس با آوردن اما به شک می‌افتد که آيا او را تعریف کرده‌اند یا نه. به نظر او تعریف زمینه ساز انتقاد بوده است و باور پذیری او تغییر پیدا خواهد کرد. این مشکل به سادگی با تغییر کلمه ((اما)) به ((و)) برطرف می‌شود. (( ممنونیم بابت نمراتی که کسب کردی، به تو افتخار می‌کنیم ‹و› با ادامه تلاش‌هایت نمره ریاضی بالاتری هم می‌گیری)).

اول از خود شروع کنید:

یکی از بهترین راه‌های انتقاد این است که ابتدا اشتباه خود را بیان کنید و سپس در مورداشتباهات دیگران  صحبت کنید. به او بگویید که من هم در سن شما همچین اشتباهاتی را انجام داده‌ام. یا انسان می‌تواند خطا کند من هم همچین اشتباهاتی را در کارم داشته‌ام. این صحبت‌ها سبب‌ می‌شود ارتباط بهتری شکل بگیرد و شخص حس بدی نسبت به شما پیدا نکند.

به طور کلی هر موقع خواستید از کسی انتقادی کنید، چه مثبت و چه منفی به این فکر کنید که اگر شما جای آن شخص بودید، دوست داشتید مردم بازخوردشان را چگونه انجام دهند و با شما چگونه رفتار کنند.

معجزه سؤال:

به جای این که دستور دهید، می‌توانید خواسته خود را به صورت سؤالی مطرح کنید. اگر کارمندتان کاری را اشتباه انجام داده است با لحن دستوری نگویید که برو و این کار را به این شکل که من می‌گویم انجام بده. به جای آن بگویید بهتر نبود این کار را به این شکل انجام دهید؟

شما با طرح سؤال علاوه بر دادن آگاهی به کارمندتان که کار را اشتباه انجام داده است، دوباره دارید به او حق انتخاب می‌دهید. شما وقتی به انسانی حق انتخاب می‌دهید عملاً دارید به او قدرت می‌دهید و آدم‌ها از این که حس کنند فردی قدرتمند هستند لذت می‌برند.

تفاوت بین انتقاد سازنده و انتقاد مخرب:

در انتقاد مخرب شما هیچ گونه پیشنهادی برای حل مسأله و یا برطرف کردن موضوع پیش آمده نمی‌کنید. راهکاری ارائه نمی‌دهید. فرد منتقد سعی می‌کند رفتاری را که مورد پسند او نبوده را مطرح کند و عملاً حس بدی را به منتقد شونده می‌دهد.

اما در انتقاد سازنده شما راهکار ارائه می‌دهید. نقاط صعف را مشخص می‌کنید و برای بهبود شرایط پیشنهاد می‌دهید. به شخص کمک می‌کنید که اشتباهات خود را بشناسد و با راهکارهای شما نسبت به حل آن رفع کند.

انتقاد پذیر باشید

تا اینجا در مورد این صحبت کردیم که چگونه از دیگران انتقاد کنیم ولی اگر از ما انتقاد کردند ما باید چه رفتاری نشان دهیم؟ سعی کنید انتقادات را با روی باز قبول کنید. حتی اگر انتقاد سازنده نبود سعی کنید به صحبت‌های شخص گوش کنید و با او به هیچ عنوان بحث نکنید.

وقتی با شخصی بحث می‌کنید علاوه بر این که انرژی خود را هدر می‌دهید باعث می‌شوید که دیگران بیشتر با شما بحث کنند. با آغوش باز از انتقادات استقبال کنید و اگر دیدید آن انتقاد درست است قبول کنید. سعی کنید با نقاط ضعفتان آشنا شوید و آن‌ها را بهبود ببخشید.

این پست دارای 2 نظر است

  1. عالی بووووووووود
    متشکرم از مطالبتون

    1. متشکریم از این‌که مقالات را مطالعه می‌کنید. الماس باشید و بدرخشید

پاسخی بگذارید

×
×

سبد خرید